Transgraniczny Rajd Rowerowy Tosa Połoniny Tour

Słowackie Bieszczady! 

 

Po południowej stronie pasma Bieszczadów ciągną się słowackie Bukovskie Vrchy. To bardzo mało znany region na Słowacji, który często bywa określany mianem słowackich Bieszczadów. Sporą jego część stanowi Narodny Park Poloniny, który wraz z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym oraz ukraińskim Użockim Parkiem Narodowym tworzą Międzynarodowy Rezerwat Biosfery Karpaty Wschodnie, wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

Bukovskie Vrchy to teren porośnięty przez bukowe lasy, zamieszkałe m.in. przez niedźwiedzie, wilki, rysie czy żubry. Jest to teren mało znany i rzadko odwiedzany ale idealny dla rowerzystów!
Region zachwyca nie tylko ogromną ilością lasów, łąk, małą ilością zabudowań ale też i perełkami tradycyjnej drewnianej architektury rusińskiej.

Z największej rusińskiej miejscowości Stakčín prowadzi 67-kilometrowa trasa rowerowa, która na swoim końcu oferuje wspaniały widok na zbiornik wodny Starina. Zalew powstał w 1987 r. Jest to największy słowacki i zarazem największy w Europie Środkowej zbiornik wody pitnej, który zaopatruje w wodę wiele słowackich miejscowości m.in. Preszów i Koszyce, do których woda biegnie rurociągiem długości 130 km. Historia Stariny jest podobna do Jeziora Solińskiego. Tu również na rzece postawiono zaporę i wysiedlono ok. 3500 osób z terenu na którym rozlała się woda. 

Trasa rowerowa przebiega przez kilka okolicznych wiosek, takich jak Ruskie, Zemplínske Hámre, Kolonice, Ulič, Topoľa, z których każda posiada bogatą historię i  nieznane zakątki. W Topoli zobaczymy zabytkową cerkiew greckokatolicką pw. Św. Michała Archanioła (1700 r.) w unikatowym typie cerkwi karpackich charakterystycznych dla rejonu Sniny, pierwszowojenny cmentarz na którym pochowani są żołnierze austriaccy, węgierscy i rosyjscy polegli w czasie walk toczonych w tej okolicy w latach 1914-1916 oraz kirkut, pamiątka po żydowskich mieszkańcach wsi wymordowanych przez Niemców w czasie drugiej wojny światowej. 

W tradycyjnym gospodarstwie rusińskim Ivy i Jaroslava Lechan zobaczymy  m.in. warsztaty z wyrobu i pieczenia chleba. Ich gospodarstwo jest mini-skansenem w którym można obejrzeć jak jeszcze kilkadziesiąt lat temu mieszkano w bieszczadzkich wsiach spróbować tradycyjnych potraw: zup, owczych serów, miodu, podpłomyków… Gospodarze przyjmują gości w ludowych strojach i często można spotkać lokalnych muzyków śpiewających tradycyjne rusińskie pieśni. 

 

Pasmo Wyhorlatu graniczy ze słowackimi Bieszczadami, oddziela je od nich rzeka Cirocha. Podczas rajdu rowerowego udamy się do miejscowości Zemplínske Hámre i wejdziemy na  szczyt Sninski Kamień. Góry te są pochodzenia wulkanicznego – masyw jest po prostu wygasłym wulkanem. W paśmie Wyhorlatu zatrzymamy się w najbardziej znanym spośród górskich jezior Morskim Oku.

 

Trasy rowerowe „Śladami Herkulesa” i „Śladami planet” łączą Zemplínské Hámre z okolicznymi gminami Snina, Stakčín i Kołonice.  

 

Zemplínske Hámre znajdują się w dolinie potoku Barnovho, 5 km od miasta Snina. Wieś jest wyjątkowa ze swoim muzeum i Hámorską ścieżką dydaktyczną z zabytkami techniki na której zwiedzanie można wybrać się  pociągiem kołowym. 

 

Muzeum w Zemplínskich Hámrach mieści się w kamiennym budynku – najstarszym budynku we wsi z XIX wieku – który pierwotnie służył jako mieszkanie dyrekcji huty żelaza. Od połowy XIX wieku budynek ten pełnił funkcję zajazdu, później publicznego domu usług. W muzeum znajdują się stałe wystawy produkcji przemysłowej i etnografii. W pozostałych budynkach znajdują się odrębne ekspozycje – w młocie ekspozycja kowalstwa i młotownictwa, a w replice tunelu w lokalizacji pod kamieniołomem ekspozycja działalności górniczej. Muzeum jest wyjątkowe przede wszystkim ze względu na wystawione maszyny, tunele, młoty i inne charakterystyczne eksponaty.

 

 

Obserwatorium astronomiczne na Przełęczy Kolonickiej znajduje się w parku ciemnego nieba między Kolonicą a Ladomirovem w rejonie Snina. Obserwatorium Astronomiczne na Przełęczy Kolonickiej w rejonie Snina jest placówką Obserwatorium Vihorlat w Humennem, które zostało założone w 1986 roku. Znajduje się na obszarze o bardzo niskim poziomie zanieczyszczenia światłem, w tak zwanym Parku Ciemnego Nieba Połoniny. Obserwatorium astronomiczne znajduje się między miejscowościami Kolonica i Ladomírov.

Jednym z instrumentów astronomicznych w obserwatorium jest Narodowy Teleskop Vihorlat – drugi co do wielkości teleskop na Słowacji. Znajduje się tu również planetarium, w którym można oglądać wirtualne nocne niebo lub filmy. Na zewnątrz znajduje się Mobilna Astronomiczna Stacja Obrotowa (M.A.R.S.), która pozwala obserwatorom odkrywać nocne niebo w rozkładanych fotelach. Są one zamontowane na okrągłej konstrukcji, dzięki czemu urządzenie może się obracać.